၀ိဥာဥ္ေစာင္နတ္ဘုရားရဲ့ `` အသည္းပံုရိဒ္ေရကန္´´

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အေနာက္ေျမာက္ေဒသ ၊ ခ်င္းျပည္နယ္ရဲ့ အေနာက္ေျမာက္ဘက္အစြန္ ၊ အိႏြွိယ- ျမန္မာနယ္စပ္နားက ျမန္မာ့ေရေျမေတာေတာင္ သဘာ၀ အလွဂုဏ္ေရာင္ထြန္းပေစၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္ရဲ့အလွကိုေဖာ္က်ဴးလ်ွက္ ၀င့္ၾကြားစြာတည္ရွိေနတဲ့ အသည္းပံုရိဒ္ေရကန္ေလးကို ဖူးေမွ်ာ္ၾကည့္ရွုအက်ြမ္း၀င္လာၾကေစဖို့ သူ႔ရဲ႕ထူးျခားတဲ့ျဖစ္အင္ေလးေတြကို တိက်တဲ့ သမိုင္း မွတ္တမ္းမရွိခဲ့ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွ ဆက္ၿပီး မွတ္တိုင္တစ္ခုစိုက္ထူေပးခ်င္ပါတယ္။ ဒီမွတ္တမ္းေလးကို စတင္ျပဳစုထားသူကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္မွ အထက္တန္းျပ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးငွားကာမွ ပံုျပင္ဆန္ဆန္ ၊ ဒ႑ာရီဆန္ဆန္ေလးေတြကို စုစည္းလို႔ စတင္ျပဳထားတဲ့ ရိဒ္ေရကန္ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ ဆိုတဲ့ စာအုပ္ေလးမွ အေျခခံထာၿပီး ျပန္လည္တင္ျပထားတာပါလို႔ ၀န္ခံပါရေစ။
ကမ္ဘာတစ္၀ွမ္း မေရတြက္ႏိုင္တဲ့ေရကန္မ်ားထဲမွာ အသည္းပံုစစ္စစ္ေရကန္ဟာ ဒီကန္တစ္ခုတည္းရွိတဲ့အျပင္ ေခ်ာင္းေရ ၊ ေျမာင္းေရလည္းစီးမ၀င္ ၊ မိုးမရြာတဲ့ ေဆာင္းႏွင္းထန္ တဲ့အခ်ိန္မွာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ကန္ေရေနာက္တဲ့ ထူးဆန္းတဲ့သူ့အျဖစ္ေၾကာင့္ အံဘြယ္တစ္ရပ္ျဖစ္ ပါတယ္။ ရိဒ္ေရကန္ရဲ့ အမည္ဖြင့္ဆိုခ်က္ေလးကိုရွင္းျပပါဦးမယ္ ၊ RHI ဆိုတာကေတာ့ ရိဒ္နတ္ဘုရားအမည္ပါ ၊ DIL -ေရကန္ျဖစ္ပါတယ္၊
ဒါေၾကာင့္မို ၀ိဥာဥ္ေစာင့္နတ္ဘုရား``ရိဒ္´´(RHI) နတ္ရဲ့အမည္ကို အစြဲျပဳၿပီး ရိဒ္ေရကန္ ( RHI DIL )လို့ ေခၚဆိုၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ၊ သမိုင္းပံုျပင္ေတြအရ ကန္ျဖစ္ေပၚလာပံု ေလးကေတာ့ ခ်င္းအႏြယ္၀င္မီဇိုလူမ်ိဳး ( အခုအိႏိြွယႏိုင္ငံ မီးဇိုးရမ္း ျပည္နယ္သား ) မ်ားနဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံရိဒ္ေဒသမွာ အမ်ားဆံုးေနထိုင္ၾကတဲ့ ဟြာလ္ငိုး (Huanlngo ) ေခၚ မီဇိုခ်င္းအႏြယ္၀င္တို႔ ၁၄၅၀ ခုႏွစ္ခန္႔မွာ ၿမိဳ႕ျပတည္ေထာင္ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒုတိယေျမာက္ ေဆြးပြီးၿမိဳ႔သူႀကီး ဟြာလ္ထန္ ( Hualthana ) ရဲ့ အိမ္မက္မွာ မုတ္ဆိတ္ေမႊးႏွင့္နတ္တစ္ပါးက ကုိယ္ေရာင္ျပၿပီး ငါသည္၀ိဥာဥ္ေစာင့္နတ္မင္းႀကီး ပူးရိအာ ( Pu.Riha ) ျဖစ္သည္ သင္တို့နတ္ဘုရားမ်ိဳးစံုကိုးကြယ္ ခဲ့ရေသာ္လည္း ၀ိဥာဥ္ေစာင့္နတ္မရွိေသးသျဖင့္ သင္တို့၏၀ိဥာဥ္မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းဘို့ရန္ ႏြားေနာက္ျဖဴအသြင္ေဆာင္ကာ ေကာင္းကင္ခရီးျဖင့္လာခဲ့ၿပီး သင္တို့အရပ္အေနာက္ေျမာက္ခရီး အတန္ကြာမွာ ေလ်ာက္ပတ္ေသာေနရာတစ္ခုေတြ႔ရွိရာ ခုႏွစ္ရက္ ၊ ခုႏွစ္ည ``သည္းေတာ္ပန္း´´ကာ အိုင္ႀကီးတစ္အိုင္အျဖစ္က်န္ခဲ့ေၾကာင္း ။ ``သည္းေတာ္ပန္း´´ ဆိုတာကေတာ့ `` ေရွးတုန္းကေရကန္အနား၀န္းက်င္ရြာမွာရွိတဲ့လူေတြေသၿပီး ၇ ရက္ေျမာက္ေန့မွာ ဒီေရကန္ကို ပင္ပင္ပန္းပန္းေရာက္လာၿပီး `` ဟိုလ္လိုပါးရ္ ´´ လို့ေခၚတဲ့ ပန္းတစ္မ်ိဳးကိုပန္ဆင္လို့ ဒီေရကန္ကစမ္းေရကို ေသာက္ၿပီးခ်ိန္မွာ သူတို႔ရဲ့အသည္းႏွလံုးထဲက အလြမ္း ၊ အေဆြး သန့္ေယာဇဥ္ အားလံုးကိုဒီကန္ထဲမွာခ်န္ထားၿပီး ၀ိဥာဥ္က ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးထြက္ခြာသြားႏိုင္ခဲ့ပံုကို ဆိုလိုပါတယ္´´ ၊ ထိုအိုင္တြင္ငါစံစားေတာ္မူၿပီး ေသသြားသူအားလံုး၏ ၀ိဥာဥ္မ်ားငါ့ထံလာရမည္ဟု အိမ္မက္ေပးခဲ့ေၾကာင္း ၊ အိမ္မက္အရ ေရကန္ႀကီးကိုမွဴးမတ္မ်ားက လိုက္လံရွာၾကရာ ခုႏွစ္ရက္ေျမာက္ေသာေန့မွာ ေရအိုင္ႀကီးကို သြားေတြ႔ၾကၿပီး ၀ိဥာဥ္ေစာင့္ နတ္ဘုရား `` ရိဒ္ ´´ နတ္မင္းႀကီး၏အမည္ကိုအစြဲျပဳလို့ ``ရိဒ္ေရကန္´´ လို့ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ ထိုနတ္ဘုရားအား ရည္စူးကာႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ႏြားေနာက္ျဖဴျဖင့္ အရပ္ရပ္မွ ပူေဇာ္ပသခဲ့ရတယ္လို့ သိရပါတယ္။
ရိဒ္ေရကန္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေရွဇိုးမီးခ်င္းေတြဟာ လူတစ္ေယာက္ေသဆံုးသြာလွ်င္ ထိုသူရဲ့၀ိဥာဥ္သည္ ေနာက္ဆံတင္းစြာျဖင့္ ဘ၀တစ္ပါးကူးရန္ ရိဒ္ေရကန္သို့လာခဲ့ရာ ကန္အနီးသို့အေရာက္မွာ အတိတ္ဘ၀ေမ့ရည္ `` ( LongLotui ) လံုးလိုေသြး ´´ လို့ေခၚတဲ့ `` စမ္းရည္ၾကည္ ´´ကိုေသာက္ၿပီး `` ေနာက္မလွည့္ပန္း´´ (Hoilopar ) `` ဟိုလ္လိုပါးရ္ ´´ လို့ေခၚတဲ့ ပန္းတစ္မ်ိဳးကို ပန္ဆင္လိုက္တဲ့အခါ လူ႔ျပည္ကို တမ္းတစိတ္မ်ားအားလံုး ေပ်ာက္ကြယ္ၿပီး ေပ်ာ္ရြင္စြာကန္ထဲသို႔ဆင္းသြားခဲ့တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကလို႔ ယေန့အထိ မီဇိုးခ်င္းလူမ်ိဳးေတြရဲ့ သီခ်င္း ၊ ကဗ်ာမ်ားေတြမွာ `` ေသဆံုးသည္´´ ဆိုတဲ့စကားအစား `` ရိေရကန္သြားသည္ ´´ လို႔ သံုးႏႈန္းစပ္ဆိုၾကပါတယ္၊ ``မိမတိုင္ ၊ ဖမတိုင္ဘဲ ရိေရကန္ကိုသြားရသလား ´´ `` ရိေရကန္သြားဖို ဘယ္သူခြင့္ျပဳလိုက္သလဲ ´´စတဲ့ အလြမ္း ေတးေတြလဲ ေရးဖြဲ႔သီဆိုၾကပါေသးတယ္။
ရိဒ္ေရကန္ အနီးမွာ ဘယ္အခ်ိန္ကမွည့္ခဲ့မွန္း အတိအက်မသိရေပမယ့္ ယခုအခ်ိန္ထိ အမည္နာမေခၚဆိုဆဲျဖစ္တဲ့ ဆင္၀င္ခ်ိဳင့္ ၊ ဆင္၀င္ေတာင္ မ်ားလည္းရွိပါေသးတယ္ ၊ ကန္ရဲ့ပတ္လည္မွာရွိတဲ့ လယ္ကြင္းမ်ားစတင္တူးေဖာ္ခဲ့တဲ့ 1942 မွ 1950 အၾကားကာလမွာ ဆင္သြား၊ ဆင္စြယ္ေတြ မၾကာခဏေတြ႔ခဲ့ၾကလို႔ ရိဒ္ေရကန္မွာ တစ္ခ်ိန္က ဆင္သခ်ိၤဳင္း ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ သတ္မွတ္လို့ရပါေသးတယ္။ ဒီဆင္သခ်ၤဳိင္းအျဖစ္ကို သိရွိခဲ့တဲ့ အာသံကုလား သူေဌးတစ္ဦးဟာ ဆင္စြယ္လိုခ်င္ေဇာနဲ့ အလုပ္သမားေထာင္ခ်ီေခၚလာၿပီး ေရကန္ခန္းေအာင္ ေျမာင္းႀကီးေဖာက္ၿပီး ကန္ေရတစ္၀က္ေလာက္ခန္းသြားတဲ့အခ်ိန္ ၊ ၀ိဥာဥ္ေစာင့္နတ္ ဖန္ဆင္းလိုက္တဲ့ နဂါးေမာင္ႏွံဟာ အေမာက္ႀကီးမ်ားေထာင္ကာ ေရထဲကထလာလို႔ ကုလားေတြေၾကာက္အားလန္႔အားေျပးခဲ့ရာ ေသသူေသကုန္ၾကၿပီး ၊ မေသသူမ်ားမွာလည္း ဆံပင္ေမြးကြ်တ္သည္အထိဖ်ားနာခဲ့တယ္လို့ ပံုျပင္ဆန္ဆန္သိရေပမယ့္ ေရကန္ရဲ့ေတာင္ဘက္မွာ `` ကုလားေျမာင္းေခ်ာက္ ´´ လို႔ ေခၚတြင္ဆဲေခ်ာက္ႀကီးတစ္ခုသက္ေသရွိေနပါေသးတယ္ ။
သူမ်ားအျမတ္တႏိုးကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ နတ္ေရကန္ကို မစူးစမ္းဘဲ ဖ်က္ဆီး ၊ ေစာ္ကားမိခဲ့လို့ ထိတ္လန့္ၾကၿပီး ဒီယံုၾကည္မႈကို သူတို႕ေတြ သက္၀င္လာလို႔ ဗုဒြွဘာသာႏွင့္ တူေသာ အာသံကုလားမ်ား ပြင့္လင္းရာသီေရာက္တိုင္း ရိဒ္ေရကန္ကို တဖြဲဖြဲလာေရာက္ၾကၿပီး ႏွစ္လည္ ၊ ရက္လည္ ပံုစံကဲ့သို့ နာေရးကိစြွျဖင့္ ပူေဇာ္ပြဲမ်ားလုပ္ေလ့ရွိေၾကာင္း ၊ သူတို့ပင့္ေဆာင္ လာေသာ ဘုန္းႀကီးမ်ားက ေရကန္ကို လက္ခုပ္ျဖင့္ခပ္သရဇြွုယ္ျပဳၿပီး ကန္ေရထဲသို့ပိုက္ဆံ အေၾကြမ်ားပစ္က်ဲ ၊ အေမႊးနံ့သာရည္မ်ားေလာင္းခ်ၿပီး ေညာင္ပင္ႀကီးေအာက္မွာတရားနာ ခဲ့ၾက ေၾကာင္းသိရပါတယ္၊ ရွိရွိသမွ်မေရမတြက္နိုင္တဲ့ ေရကန္အေျမာက္အမ်ားထဲမွာ အသည္းႏွလံုးပံုသ႑ာန္ ရိေရကန္တစ္ခုသာရွိႏိုင္ေၾကာင္း ၊ မိုးရာသီ မိုးေရေၾကာင့္ေရတက္ လာခ်ိန္ အသည္းပံုပ်က္ေတာ့မည့္အေျခအေနမ်ိဳးမွာ ကန္ရဲ့အေရွ့ဘက္ ေတာင္ကုန္းေအာက္ရွိ ၃ ဖာလံုေလာက္ရွိတဲ့ သဘာ၀ေျမေအာက္လွိဳင္ေခါင္းမွတစ္ဆင့္ ေရမ်ားဒေဟာသြန္ခ်ကာ အသည္းပံုမပ်က္ေအာင္ သဘာ၀ကထိန္းသိမ္းေစာင္ေရွာက္ပံုကလည္းသူ႔ရဲ့ထူးျခားခ်က္ေလး တစ္ခုပါ ။ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးေရၾကည္လင္လ်က္ရွိၿပီး အေအးဓါတ္လြန္ကဲတဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ရဲရဲနီေအာင္ႏွစ္စဥ္ေရေနာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီလိုေရေနာက္တဲ့ ရိဒ္ေရကန္ကို ေရွးအခါက နဂါးမ်ားမိတ္လိုက္ခ်ိန္ျဖစ္လို့ ေရေနာက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို့တစ္မ်ိဳး ၊ နတ္ေဆးေပးခ်ိန္ျဖစ္လို့ ေရကန္ေနာက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ တစ္ဖံု လူေတြက ထင္ေၾကးအမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးၾကပါေသးတယ္ ၊ အသည္းပံုေရကန္ရဲ့ ပတ္လည္အနား ၂.၅ မိုင္ရွိၿပီး ပ်မ္းမွ်အနက္ ေပ ၅၀ နက္ ပါတယ္ အနက္ဆံုးေနရာမွာေတာ့ ေပ ၆၀ ရွိပါတယ္။ ကန္ရဲ့အနားပတ္လည္မွာ ၀ိဥာဥ္ ၿခံစည္းရိုးပင္လို့ေခၚတဲ့မိုးမခပင္ေတြက ၿခံစည္းရိုးစိုက္ထားသလို ၀န္းရံေပါက္ေရာက္ေနၿပီး ကန္ေရစပ္မွာေတာ့ ၾကာျဖဴ ၊ ၾကာနီနဲ့ ေဗဒါပန္းမ်ား ဖူးပြင့္ေနပါတယ္။ မိုးမခပင္ေတြေပၚမွာ သစ္ခြပန္းမ်ိဳးစံု ဖူးပြင္ေနတာကလည္း သြားေရာက္သူတို့ရဲ႔ စိတ္ကိုၾကည္ႏူးခ်မ္းေျမ့ ေစပါတယ္။ စိမ္းမို့မို့ေတာင္ကုန္းႀကီးမ်ား၀န္းရံထားတဲ့ လယ္ကြင္းျပင္ရဲ့အလယ္မွာရွိတဲ့ ျပာလဲ့လဲ့ ေရကန္ႀကီးက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ေရေျမသဘာ၀နဲ့ ရူခင္းေတြကိုစိတ္၀င္စားတဲ့ ႏိုင္ငံျခား ခရီးသည္ေတြအတြက္ေရာ၊ ကြ်န္ေတာ္တို့လို ေျမျပန္သားေတြအတြက္ပါေလ့လာစရာ ၊ စိတ္အပန္း ေျဖစရာ ေနရာတစ္ေနရာျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ ဒီေရကန္မွာ လည္ပတ္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အေပ်ာ္စီးစက္တပ္ေလွငယ္ေလးေတြြ၊ ႏွစ္ေယာက္စီး ေျခနဲ့နင္းေလွာ္လို႔ရတဲ့ ေလွငယ္ေလးေတြလဲရွိပါတယ္။ ေရမကူးတတ္လို့ အႏြွရာယ္ကို ေၾကာက္ရင္ေတာ့ အသက္ကယ္အက်ၤီီ ေလးေတြ၀တ္ထားလို့ရပါတယ္။ ကန္ရဲ့ အေနာက္ဘက္ ကုန္ျမင့္ေပၚမွာလည္းနဂါးရံုဘုရားကို တည္ထားလို့ သြားေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ရင္း ၊ စိတ္အပန္းေျဖရင္း ရိဒ္ေရကန္ကို တစ္ေခါက္ေလာက္လာလည္ၾကပါလို႔ ဖိတ္ေခၚပါရေစ။